یادداشت؛ جنگ مقدس و نهضت عاشورا

جنگ مقدس و نهضت عاشورا
دکتر فرهاد زیویار، رئیس مرکز تحقیقات امام علی (ع) پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
جنگ‌ها بخش مهمی از تاریخ بشر را تشکیل می‌دهند و به‌صورت متعارف ویژگی‌ها و عناصری دارند؛ ازجمله به‌کارگیری قوای مسلح، خشونت سازمان‌یافته، درگیری بین دو یا چند کشور و... .
از لحاظ منطقی، جنگ آخرین ابزار و وسیله برای دست‌یابی به اهداف سیاسی به‌شمار می‌رود و هر وقت سایر ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک و غیردیپلماتیک امکان و توانایی خود را برای حل‌وفصل اختلافات از دست بدهند، جنگ کاربرد پیدا می‌کند.

علل جنگ‌ها
جنگ‌ها می‌توانند علل متعدد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و...، داشته باشند اما یک وجه بارز از علل جنگ‌ها، که در ادوار مختلف عیان‌تر بوده، زیاده‌خواهی و سلطه‌گری فرمان‌روایان و حکام بوده است که برخی از سلاطین و فرمان‌روایان و نظامات سیاسی خاص آن ‌را دنبال می‌کرده‌اند.
عمدة جنگ‌هایی که طی دو قرن اخیر بر کشور ما تحمیل شده‌اند (خصوصاً طی 50 سال گذشته) و در مقابل آنها دفاع صورت گرفته است از این دست بوده‌اند:
۱. جنگ تحمیلی یا دفاع مقدس ۸ ساله؛
۲. جنگ تحمیلی یا دفاع مقدس ۱۲روزه ۱۴۰۴؛
۳. جنگ تحمیلی یا دفاع مقدس رمضان ۱۴۰۴.
این جنگ‌ها عمدتاً با نقش مستقیم و غیرمستقیم استعمار شکل پیدا کرده و علی‌رغم اقدامات غافل‌گیرانه و انگیزه‏های زیاده‌خواهانه و تأکید بر تغییر معادلات سیاسی، اقتصادی، و...، با واکنش و دفاع مناسب و درخور مواجه شده است.
شایان ذکر است که دفاع مقدس در این جنگ‌های ظالمانه و تحمیلی با پشتوانه‌های مردمی، حلقة مفقودة نهضت مظلوم عاشورای حسینی بوده است که طی نیم‌ قرن گذشته در تاریخ انقلاب اسلامی و نهضت مقاومت عبرت پیدا کرده و بازیابی شده است.
نکتة مهم‌تر این است که علت‌العلل و رمزگشای این ظرفیت محبوس‌شده، افراد احمق و خودبزرگ‌بینی مثل ابن زیاد، صدام، نتانیاهو، و ترامپ بوده‌اند که هیچ‌وقت خودشان متوجه نخواهند شد که تاب‌آوری و مقاومت و حضور و همراهی مردم و رزمندگان (خیابان و میدان) قابلیتی اعجازگونه دارد؛ قابلیتی که ضمن مبعوث‌کردن مردم، دست خدا و یدالله را برای تفوق و پس‌گردنی بر شیاطین عیان ‌می‌کند.
قطع یقیین شهادت سرافرازانة امام نهضت و فرماندهی معظم کل قوا، آیت‌الله ‌العظمی سید علی خامنه‌ای، و نیز دفاع جانانة سرداران و رزمندگان انقلاب اسلامی با تأسی از نهضت عاشورای حسینی در عرصة میدان جنگ و رویارویی با دشمن از یک طرف، و حضور و همراهی و مقاومت و مبعوث‌شدن مردم در خیابان‌ها از طرف دیگر، قداست و عیار استراتژیک نهضت مقاومت را در معادلات داخلی و منطقه‌ای تعمیق و تکمیل کرده است.

این ظرفیت پررمز و راز و توأمان، با بسیاری از معادلات جنگ‌های متعارف دنیای کنونی تطابق ندارد؛ به‌عبارت دیگر حضور خیابانی مردم در پشت جبهه، اثرگذاری میدان جنگ را به‌صورت تصاعدی دوچندان می‌کند.
ایران طی ۵۰ سال گذشته و بعد از انقلاب اسلامی، علی‌رغم آن‌که آغازکنندة هیچ جنگی نبوده، با کم‌ترین امکانات و نیز با محدودیت‌ها و تحریم‌های حداکثری، از همة جنگ‌ها سربلند و پیروز بیرون آمده است. تعمق ملت در آموزه‌های دینی و قرآنی و تاریخ نهضت عاشورای حسینی و فهم وحدت‌برانگیز و همه‌جانبة آن، در این پیروزی‌ها تأثیر به‌سزایی داشته است.
شایسته آن است که در این موقعیت حساس، تحت زعامت رهبر معظم انقلاب اسلامی، هیچ‌کس(اعم از مقامات مسئول، دستگاه دیپلماسی، نخبگان، و...‌) با ابراز مواضع غیرعزت‏مندانه، در حق این بلوغ اجتماعی و مقتدرانه اجحاف نکند.
صحنه‌های رویارویی ما در این جنگ تحمیلی با امریکا و رژیم صهیونی، تحت زعامت رهبر انقلاب اسلامی، حداقل سه‌ ضلع و محور اساسی داشته است:
۱. صحنۀ نبرد رزمندگان و خط مقدم با ابزار و امکانات جنگی (در میدان)؛
۲. صحنۀ همراهی و حضور مردم (با امکان و صحنة خیابان)؛
۳. عرصۀ دیپلماسی و سیاست‌ورزی (با امکان تنگة هرمز).
با وصیت امام شهید و هدایت رهبر عزیز (آقا سید مجتبی خامنه‌ای)، رزمندگان و مردم (در میدان و خیابان) تا این‏جا کار خود را به‌نحوی شایسته انجام داده‌اند (البته کماکان باید دست به ماشه و در صحنه باشند). تکمیل و تثبیت این محورها، هوشمندی سیاست‏مداران و دولت‌مردان را ضروری می‌نماید؛ کارزار آنان با این توافق شروع شده است. این توافق در ظاهر اِشکال چندانی ندارد ولی در پس پردة سیاست فریب‌کارانة دشمن اما و اگر زیاد دارد. پیچیدگی عالم سیاست همین است.
اولاً: هیچ‌گاه نباید به این سگ زرد فاسد و فریب‏کار(ترامپ) اعتماد کرد. آن جانیِ تمام‌عیار(نتانیاهو) هم که بدتر از اولی است؛
ثانیاً: باید کماکان رزمندگان دست به ماشه و مردم در صحنه باشند؛ 
ثالثاً: اگر با اﻳﺠﺎد اﻟﺘﺰام درمورد اﻛﺜﺮ ﺑﻨﺪﻫﺎی دهگانة پیشنهادی ﻫﻮﺷـﻴﺎراﻧﻪ عمل کنیم و بر آن‌ها اصرار داشته باشیم، این مسئله به یک نقطة عطف تاریخی تبدیل خواهد شد؛ به‌عنوان مثال، حتی یکی از بندهای ده‌گانه مثل موضوع تنگۀ هرمز با ملی‌شدن صنعت نفت نه‌تنها برابری می‌کند، بلکه با اثرگذاری منطقه‌ای و جهانی از آن هم فراتر است. البته اگر فتنه و کودتایی(مثل۲۸ مرداد) در پس آن نباشد.
علی ایحال در این وضعیت (اگر در میدان دستمان روی ماشه باشد و در خیابان مردم در صحنه باشند) میز مذاکره ادامة جنگ است و نه‌تنها هیچ‌چیز را در مقایسه و تداوم جنگ‌کردن از دست نداده‌ایم؛ به استناد تذکرات امام شهیدمان سنگین‌ترین شروط خود را برای مذاکره‌کردن متعادل بر دشمن تحمیل کرده‌ایم.