خبر و اطلاعیه

کارگاه آموزشی «مبانی مطالعات سکه‌شناختی»
پژوهشکده تاریخ ایران برگزار می‌کند:

کارگاه آموزشی «مبانی مطالعات سکه‌شناختی»

سکه‌ها ازجمله مدارک تاریخی به شمار می روند که به رغم دیگر آثار باستانی و تاریخی چون چوب، پارچه، چرم و کاغذ که به مرور از بین می‌روند، به سبب ساخته شدن از فلزاتی چون طلا، نقره و آلیاژهایی با ماندگاری بالا، از ویژگی مقاومت در برابر تغییرات محیط برخوردارند و بدین ترتیب، گذشت زمان فاقد تاثیر مخرب بر این مستندات تاریخی است. ضرب سکه‌ها در حجم زیاد در قرون گذشته نیز ویژگی دیگری است که دسترسی به آنها را در گستره‌ای درخور توجه، میسر می‌کند. از اینرو، در مقایسه با دیگر مستندات تاریخی مجموعه درخور توجهی از سکه‌ها در دست است که به واسطه‌ی کیفیت مناسبشان، اطلاعات دقیق و ارزشمندی را در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهند. اطلاعاتی درخصوص وزن،‌ ارزش و قدرت مالی سکه‌ها، نظام پولی، گستره‌ی استفاده و گردش سکه‌ها، از نخستین مطالبی است که می‌توان از سکه‌ها کسب کرد. پراکندگی جغرافیایی سکه‌ها و اسامی ضراب‌خانه‌های آنها که بر روی سکه‌ها نقش بسته است، اطلاعات ارزشمندی از حوزه اقتدار سیاسی و اقتصادی افراد یا حکومت‌های عامل ضرب سکه را در بر دارد و بدین ترتیب، در برخی موارد، سکه‌ها تنها منابع دست اولی به شمار می‌روند که از حضور سیاسییا نفوذ اقتصادی فرد یا حکومتی در منطقه‌ یا زمان خاص حکایت می‌کنند. به علاوه، این مستندات تاریخی اطلاعات ارزشمندی از وضعیت اجتماعی، فرهنگی، دینی و سیاسی دوران ضرب آنها را ارائه می‌کنند. درواقع، آن هنگام که تصاویر و متن سکه‌ها از منظر مطالعات نشانه‌شناختی مد نظر قرار می‌گیرد، بررسی نشانه ها، نمادها، علائم و متن سکه ها اطلاعات ارزشمند و درخور توجهی از رویکرد سیاسی، اندیشه دینی و مذهبی و ارزش‌های فرهنگی زمان ضرب سکه را در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهد. به دیگر سخن، سکه‌ها گذشته از این که به عنوان ابزار داد و ستد مورد استفاده بودند، کتیبه‌ای کوچک محسوب می‌شدند که به علت سهولت در حمل و نقل، دسترسی آسان و امکان انتشار، رسانه دیداری مناسب و فراگیر برای معرفی، تبلیغ و انتقال پیام به شمار می‌رفتند. با توجه به پیشینه و تقدم ایران در ضرب سکه در تاریخ جهان و مجموعه‌های ارزشمند از سکه‌های ایران که در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شود، سکه‌شناسی به عنوان حوزه‌ دانشی مکمل مطالعات تاریخی، در بازشناسی مباحث مبهم و نکات تاریک تاریخ ایران نقش مهّمی را ایفا می‌کند. از اینرو، آشنایی با روش‌ها و اصول مطالعات سکه‌شناسی، می‌تواند زمینه‌ساز ارائه نظرات علمی و نو در مطالعات تاریخ ایران قلمداد شود. علاوه بر جمع کثیری از مخاطبان عام که به واسطه‌ علاقه‌ی فردی به مطالعات سکه‌شناختی روی آورده‌اند، بررسی مقالات و پژوهش‌های سال‌های اخیر، مبین توجه دانشجویان و پژوهشگران به حوزه‌ی دانشی سکه‌شناسی است. این امر در حالی است که بیشتر این آثار به واسطه‌ی فقدان آشنایی و مهارت لازم به این دانش، با کاستی‌هایی همراه است. از اینرو، برگزاری کارگاه تخصصی و علمی می‌تواند در تکمیل و اصلاح اطلاعات پژوهشگران علاقه‌مند به دانش سکه‌شناسی نقش مهّمی ایفا نماید. سرفصل‌ها و محتوای دوره آموزشی: معرفی دانش سکه‌شناسی و کاربرد آن در پژوهش‌های تاریخی آشنایی با مبانی دانش سکه‌شناسی بازشناسی نمونه‌هایی از سکه‌ها و کاربرد تحلیلی آنها با هدف افزایش دانش نظری و آشنایی با اصول و مبانی مطالعات سکه‌شناسی و ارتقای مهارت عملی در شناسایی و بازخوانی سکه‌ها بازآموزی، تقویت و توانمندسازی کاربردی‌سازی مطالعات سکه‌شناختی در پژوهش‌های تاریخی، باستان‌شناختی و هنری شرکت در این دوره برای چه کسانی مفید است؟ شرکت دراین دوره برای دانشجویان، پژوهشگران حوزه‌های دانشی تاریخ، موزه داران و برای تمامی متخصصان وعلاقمندان به مطالعات سکه‌شناختی و علوم انسانی مفیداست. مدت زمان دوره : ۴ساعت ( ۱جلسه۴ساعته ) ۱روز زمان برگزاری: روز سه شنبه، ساعت۹ تا ۱۳ تاریخ برگزاری:۱۴ تیر ماه ۱۴۰۱ با ارائه گواهینامه معتبر و مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای ارزش علمی و اداری و قابل ترجمه کانال سروش مرکز:sapp.ir/tamihcs مشاوره: ۸۸۶۲۴۴۸۵ در صورت نیاز به شماره ۰۹۰۳۶۲۰۰۲۶۶ پیام بدهید تهران- بزرگراه کردستان- نبش خیابان دکترصادق آئینه وند (۶۴ غربی) مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش های علوم انسانی

ادامه مطلب
برگزاری نمایشگاه مجازی به مناسبت ولادت امام علی (ع)

نمایشگاه مجازی هنر عُلیا: گزیده آثار هنری تاریخی مزین به نام و آموزه‌های امام علی (ع) گالری

در نمایشگاه مجازی «هنر عُلیا» گزیده‌ای از آثار هنری و ادبی موزه‌ای مزین به نام و آموزه‌های امام علی (ع) به نمایش درآمده است.

ادامه مطلب

نمایشگاه مجازی: برف می‌بارید گالری

مستندات این نمایشگاه با تمرکز بر بازخوانی منابع تصویری و تاریخی از بارش برف در ایران گردآوری شده است و گوشه‌هایی از تأثیر این رخداد جوی بر زندگی روزمره مردم را به نمایش می گذارد.

ادامه مطلب

گزارش سخنرانی « بیماری کرونا و مواجهه با بحران¬ها از منظر باستان¬شناسی »

به مناسبت فرا رسیدن هفته پژوهش، پژوهشکده تاریخ ایران سخنرانی "بیماری کرونا و مواجهه با بحران¬ها از منظر باستان-شناسی" را در روز یکشنبه ۲۱ آذرماه ۱۴۰۰ برگزار کرد. سخنران این برنامه، دکتر مهسا ویسی در آغاز سخنان خود، هدف از ارائه این بحث را گشودن طرحی در بیان کارکردهای دانش باستان¬شناسی در دنیای معاصر و نقش آن در خدمتگزاری به دنیای مدرن بیان کرد. وی با بیان این که دانش باستان¬شناسی در کشور ما زیر بار انگ باستان¬گرایی و گنج¬یابی کمر خم کرده است و در جایگاه اصلی و کارکرد واقعی خود نتوانسته است تثبیت شود عنوان کرد باستان¬شناسی به عنوان یکی از علوم انسانی به خودی خود دارای کارکردهای کاربردی در ارتباط با جامعه و انسان امروز و دنیای معاصر است و می¬شود به خوبی از آن استفاده کرد منوط بر این که این تعاریف و کاربردها وارد در ماهیت پذیرفته شده این دانش در کشور ما نیز بشود و امیدوارم طرح موضوعات این چنینی بتواند طرح های نوینی در کاربردی سازی علوم انسانی از جمله باستان¬شناسی در کشور ما به وجود بیاورد. در ادامه با تعریف یکی از شاخه¬های نوین باستان¬شناسی با عنوان "باستان¬شناسی معاصر" که به "باستان¬شناسی گذشته معاصر" و نیز "باستان¬شناسی گذشته نزدیک" نیز معروف است هدف آن را کمک باستان‌شناختی به مطالعات علمی و اجتماعی گسترده‌تر جهان معاصر، عنوان کرد که سعی می‌کند وضعیت جهان امروز را بهبود ببخشد و رویکردهایی چون باستان¬شناسی فاجعه را نیز از زیرشاخه¬های آن معرفی کرد. دکتر ویسی چنین ادامه داد: باستان¬شناسی فاجعه نوعی استفاده مبتنی بر شواهد و حل مسئله از باستان¬شناسی برای کمک به مقامات برای یافتن آنچه اتفاق افتاده در یک صحنه فاجعه و کمک به فاجعه دیدگان در روند بازیابی است که با مدیریت بحران و سیاست¬های پیشگیری در سرتاسر جهان سر و کار دارد. درک اینکه چه زمانی، کجا، چرا و چگونه مخاطرات طبیعی رخ می دهند اولین قدم برای به حداقل رساندن تأثیر آنها بر زندگی ما است. اهمیت مطالعه تاثیری که فاجعه بر شرایط انسان می¬گذارد در باستان¬شناسی از آن جهت است که الگوهایی میان عوامل محیطی و راهکارهای غلبه انسان بر آن را نشان می¬دهد. با توجه به تغییرات بسیار زیادی که همه¬گیری کووید ۱۹ در سطوح مختلف جوامع ایجاد کرده است می¬توان آن را نیز در دسته¬بندی فجایع قرار داد و با رویکردهای باستان¬شناسی فاجعه که بر الگوهای مستخرج از تغییرات فرهنگی تاکید دارد بررسی کرد. باستان¬شناسان برای تحلیل بیماری¬های همه¬گیری که در سراسر تاریخ اتفاق افتاده و بالاخص در مواجهه با یک سایت باستانی از تخصص هایی مانند باستان¬شناسی شهری، باستان¬شناسی سکونتگاه ها، و باستان¬شناسی تدفین بهره می¬جویند. برای مثال همه گیری کووید ۱۹ تغییرات خاصی در نحوه تدفین و خاکسپاری درگذشتگان در اثر این بیماری به وجود آورد که بررسی آن جزو رویکردهای باستان-شناسی تدفین است. هر پدیده‌ای که توسط انسان ساخته شده یا تغییر داده شده باشد قابلیت بررسی به عنوان موضوعی باستان شناختی را دارد. اپیدمی کرونا نیز به عنوان یک فاجعه در سطح جهانی اثراتی را داشت که از دیدگاههای باستان¬شناسی قابل مطالعه است. در ادامه با بیان چند نمونه از پژوهش¬هایی که باستان¬شناسان در سایر کشورها در ارتباط با کووید ۱۹ انجام داده اند عنوان کرد یکی از کارهایی که باستان¬شناسی با رویکرد دیرین باستان¬شناسی انجام داده این است که برای درک اثرات فیزیکی بیماری همه گیر کووید-۱۹ از روشی استفاده کرده¬اند که قبلا برای مطالعه جمعیت¬های ماقبل تاریخ توسعه داده شده بود تا نشان دهند چگونه شبکه های فیلوژنتیک می توانند با موفقیت به ردیابی منابع عفونت کووید ۱۹ کمک کنند. ویسی در پایان سخنان خود بیان کرد: ما اگر می‌خواهیم در برابر چنین رویدادهایی در آینده انعطاف‌پذیرتر باشیم، واکنش‌های سیستمی ما باید تغییر کند و سریع تر بشود و جای واکنش های فردی را بگیرد. بنابراین مطالعات نظامند باستان¬شناسی معاصر یا گذشته اخیر دارای پتانسیل بسیار قابل توجهی است و مشاهدات باستان‌شناسی در مورد پاسخ‌های چند مقیاسی به همه‌گیری ها این پتانسیل را دارد که با برجسته کردن گسست بین خط‌مشی‌های ارائه شده توسط دولت¬ها و نحوه اجرای مادی آنها توسط افراد، به سیاست¬گذاران این حوزه در مورد نحوه تدوین و اجرای این دستورالعمل¬ها آگاهی بدهد. چنین مداخلاتی ممکن است بر شکل‌دهی معنادار رفتارهای بلندمدت متمرکز باشد تا کوتاه‌مدت. بنابراین، باستان شناسی معاصر می¬تواند نه تنها منبعی برای تأمل انتقادی در مورد لحظه کنونی، بلکه نقطه شروعی برای باستان¬شناسان و سیاست¬گذاران آینده برای نزدیک شدن به مظاهر گوناگون بحران های جهانی باشد.

ادامه مطلب