ارتباط فرزندان و والدین درباره رسانه های اجتماعی

زهرا اجاق

چقدر با فرزندان خود درباره تجربه شان در رسانه های اجتماعی گفتگو می کنید. مثلاً از آنها می پرسید « داری تو اینستاگرام/توئیتر چی می بینی/می خوانی؟» و «چه چیزی در این تصویر یا مطلب برات جالبه؟» یا «تو اسکرول هایی که انجام میدی، به چه مطالبی علاقه داری و بیشتر نگاهشون میکنی؟». یا شاید هم اعتراض آمیز فقط می گویید: « چقدر از این موبایل لعنتیت استفاده می کنی!». نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که اغلب کودکان و نوجوانان چیزی درباره تجربه هایشان در رسانه های اجتماعی نمی گویند، مگر این که ازشان سوال کنیم. لذا به جای پیشگویی و قضاوت درباره این که فرزندمان دارد در رسانه اجتماعی چه می کند، بهتر است سر صحبت را با او باز کنیم. و در طول صحبت هر چند کوتاه مان به او قواعد و استانداردهای خانواده را هم یادآوری کنیم. با این حال مطالعات نشان می دهند که والدین و نوجوانان به ندرت در مورد تجربه­ هایشان در رسانه های اجتماعی صحبت می کنند. در حالیکه اطلاع والدین در مورد استفاده نوجوانان از رسانه های اجتماعی به شدت به این گفتگو بستگی دارد.

نوجوانان و والدین به ندرت درباره مصرف رسانه های اجتماعی نوجوانان با هم رابطه برقرار می کنند. در مطالعه ای که در سال 2024 انجام شده است، تنها پنج درصد از نوجوانان مشارکت کننده گفتند که والدینشان مکرراً در مورد کارهایی که در رسانه های اجتماعی انجام می دهند و افرادی که در رسانه های اجتماعی با آنها معاشرت دارند، سوال می­کنند و بیش از نیمی از نوجوانان (تقریبا) هرگز به والدین خود در مورد تجربه­ شان در رسانه های اجتماعی چیزی نگفته اند. درست مانند فعالیت‌های غیرمجازی نوجوانان، به نظر می‌رسد آنچه والدین درباره فعالیت‌های نوجوانان در رسانه‌های اجتماعی می‌دانند بیش از درخواست والدین برای دریافت اطلاعات، به افشای اطلاعات توسط خود نوجوانان بستگی دارد. در نتیجه، وقتی نوجوانان دربارۀ مصرف رسانه های اجتماعی خود، کمتر پنهانکاری می کنند، والدین شان هم اطلاع بیشتری درباره مصرف رسانه های اجتماعی آنها دارند. همچنین نوجوانان می گویند که اگر والدین شان، بیشتر درباره مصرف رسانه های اجتماعیِ آنها سوال کنند، آنها هم اطلاعات بیشتری درباره تجربه شان در رسانه های اجتماعی خواهند گفت. این نتایج نشان می دهند که درخواست اطلاعات توسط والدین، افشاگری نوجوانان، و پنهان کاری نوجوانان درباره مصرف رسانه های اجتماعی در هم تنیده هستند و نقش رابطه گفتگویی والدین و فرزندان مهم­تر است.

اگر علاقمند به خواندن مقاله علمی در این زمینه هستید به منبع زیر رجوع کنید:

Ine Beyens, Loes Keijsers & Patti M. Valkenburg (2024) Development, validity, and reliability of the parent-adolescent communication about adolescents’ social media use scale (PACAS), Journal of Children and Media, 18:2, 159-177, DOI: 10.1080/17482798.2023.2299828