دکتر حسینی: مسئولیت اصلی ما ایجاد ارتباط میان اعضای هیأت علمی پژوهشکده‌ها و پژوهشگران مختلف جهان است
در مصاحبه با دکتر شکوه‌السادات حسینی:
مسئولیت اصلی ما ایجاد ارتباط میان اعضای هیأت علمی پژوهشکده‌ها
و پژوهشگران مختلف جهان است
در این شماره از خبرنامه، با دکتر شکوه‌السادات حسینی، مدیر دفتر همکاری‌های علمی بین‌المللیِ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، درباره‌ی فعالیت‌های این دفتر، مصاحبه‌ای انجام داده‌ایم که در ادامه از نظرتان می‌گذرد:
# دفتر همکاری‌های علمی و بین‌المللیِ در چه سالی و با چه اهدافی تأسیس شد؟
این دفتر از سال 1388 به عنوان یکی از مدیریت‌های زیرمجموعه‌ی ریاست پژوهشگاه شروع به کار کرده و بدیهی است که مسئولیت آن، فراهم کردن بستر مناسب برای بین‌المللی شدن فعالیت‌های پژوهشگاه در زمینه‌ی همکاری با دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز علمی جهان در حوزه‌ی علوم انسانی است که مشروح آن در صفحه دفتر در سایت پژوهشگاه آمده است.
# از چه زمانی سرکارعالی مدیریت این دفتر را برعهده دارید؟
من عضو گروه مطالعات زنان، از گروه‌های پژوهشکده‌ی مطالعات اجتماعی هستم و از بهمن 1397 مسئولیت این دفتر را رسماً برعهده گرفته‌ام.
# در این مدت چه اهدافی را برای فعالیت‌های دفتر در نظر گرفته و دنبال می‌کنید؟
همان‌طور که اشاره کردم، این دفتر زیرمجموعه‌ی حوزه‌ی ریاست است و درواقع یکی از مدیریت‌های ستادی پژوهشگاه محسوب می‌شود و مسئولیت اصلی آن ارتباط دادن اعضای هیأت علمی پژوهشکده‌ها با پژوهشگران حوزه‌ی علوم انسانی در سطح دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های جهان است.
یکی از فعالیت‌های اصلی ما انعقاد تفاهم‌نامه با دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های خارجی یا مؤسسات علمی و فرهنگی ایرانی فعال در خارج از کشور و یا سازمان‌ها و نهادهای علمی داخل کشور است که فعالیت بین‌المللی دارند، مانند: معاونت گسترش زبان و ادبیات فارسیِ وزارت عتف، دفتر مطالعات وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز استنادی جهان اسلام. خوشبختانه در این مدت تفاهم‌نامه‌هایی به امضا رسیده که عمدتا مستظهر به فعالیت‌های مشترک پژوهشگاه علوم انسانی با مواردی بوده که به آن اشاره کردم.
اما عمده‌ی فعالیت‌های ما در دو شاخه‌ی کلی خلاصه می‌شود: یکی فعالیت‌های پژوهشکده‌ها و مراکز پژوهشگاه که به نوعی جنبه‌ی بین‌المللی دارد، اعم از ارتباط دادن اعضای هیأت علمی با پژوهشگران خارج از کشور برای انجام طرح‌های مشترک پژوهشی یا برگزاری سمینارها و کنفرانس‌های علمی که پژوهشگاه متولی آن است و میهمانانی از خارج برای شرکت در آن دعوت می‌شوند یا متقاضی شرکت در آن هستند و یا برگزاری کارگاه‌هایی که مدرسان آنها استادان خارجی هستند که برای تدریس یک دوره‌ی مشخص به ایران دعوت شده‌اند.
نوع دوم فعالیت‌ها، اقداماتی است که خود ما در دفتر بین‌الملل طراحی و برنامه‌ریزی می‌کنیم که آن هم شامل نشست، گفت‌وگوهای علمی، سمینار و کنفرانس و نیز برگزاری کارگاه‌های آموزشی است که عمدتاً مربوط به حوزه‌ی ایران‌شناسی می‌شود و مدرسان یا مخاطبان یا هردو خارجی یا از ایرانیان مقیم خارج از کشور هستند. مدرسان یا سخنرانان ایرانی هم از شخصیت‌های برجسته‌ی داخل یا خارج از پژوهشگاه هستند.
خوشبختانه در تمامی مواردی که ذکر شد، در این مدت فعالیت‌های چشمگیری داشته‌ایم که با فعال شدن صفحه‌ی فارسی و انگلیسی دفتر در سایت پژوهشگاه گزارش تمامی آنها قابل دسترس است.
# وضعیت موجود ناشی از شیوع بیماری کرونا چه تأثیری بر فعالیت‌های شما داشته است؟
باید اعتراف کنم که به‌رغم گرفتاری‌های عظیمی که این ویروس در سطح جهانی ایجاد کرده است، به نظر من به لحاظ ارتباط بین‌المللی برای ما دستاوردهای خوبی هم داشته است. این را از آن لحاظ عرض می‌کنم که در روابط بین‌المللی برخی عوامل نقش حیاتی دارند. پروسه‌ی دعوت از میهمان و فراهم کردن مقدمات آن، اقداماتی که در زمان حضور میهمان باید انجام شود، هزینه‌های مادی و انسانی همگی مواردی هستند که ممکن است همیشه شرایط برای فراهم کردن آنها مهیا نباشد. اما شرایط فعلی باعث شد تمامی نهادها و سازمان‌ها در هر حوزه‌ای که فعالیت می‌کنند، به فکر آن بیفتند که از فضای مجازی بیشترین استفاده را بکنند. خوشبختانه با ایجاد و تقویت این زیرساخت‌ها در پژوهشگاه نیز امکان ارتباط سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر و گسترده‌تر با خارج از کشور فراهم شده است.
برای نمونه در مهر ماه سال گذشته، ما یک دوره‌ی ایران‌شناسی طراحی کردیم که با همکاری بنیاد مطالعات ابن سینا در مسکو، تعدادی از استادان جوان روسی را به ایران دعوت کردیم که در طول ده روز، 60 ساعت در زمینه‌ی ادبیات، فلسفه، عرفان و هنر ایران نزد استادانی از داخل و خارج از پژوهشگاه آموزش دیدند. پس از شروع همه‌گیری کرونا تا به‌حال ما توانسته‌ایم چندین نشست و درس‌گفتار را به همین ترتیب ولی به صورت مجازی با مخاطب بیشتر و هزینه‌های بسیار کمتر برنامه‌ریزی کنیم که برخی از آنها برگزار شده و برخی نیز در دست انجام است.
به هر حال، به نظر من بهترین کار این است که همگام با جامعه‌ی جهانی ما نیز نوع فعالیت‌هایمان را به‌روز کنیم و ارتباط نزدیک‌تری با آکادمی‌های علمی در سطح جهان داشته باشیم.
# آیا نکته‌ای هست که بخواهید در پایان به آن اشاره کنید؟
اولًا از فرصتی که به دفتر همکاری‌های علمی بین‌المللی داده شد تا همکاران ارجمند آشنایی بیشتری با فعالیت‌های آن پیدا کنند، تشکر می‌کنم و هم‌چنین به این نکته اشاره کنم که فعالیت‌های ما در واقع، نسبتی ثانوی با فعالیت‌های همکارانمان دارد. منظورم این است که هر عضو هیأت علمی یا گروه پژوهشی بر حوزه‌ی تخصصی خود در سطح بین‌الملل اشراف بیشتری دارد و می‌تواند راه‌های دقیق‌تری را برای ارتباطات بین‌المللی پیشنهاد دهد تا با پیگیری ما، سطح روابط بین‌المللی پژوهشگاه ارتقا یابد.