گزارش جامع فعالیت‌ها، دستاوردها و شاخص‌های عملکرد کتابخانه‌های پژوهشگاه در سال ۱۴۰۴ منتشر شد

گزارش کتابخانه­ های پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در سال 1404

در سال ۱۴۰4، کتابخانه‌های پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در چارچوب وظایف و مأموریت‌های خود، فعالیت‌های متنوعی را در حوزه‌های فراهم‌آوری، سازماندهی، خدمات امانت، خدمات مرجع، ساماندهی منابع و توسعه خدمات دیجیتال به انجام رساندند. اهم اقدامات و دستاوردهای این مجموعه به شرح زیر است:

    معرفی کتابخانه ­های پژوهشگاه و وظایف آن

     تأمین و گردآوری منابع (خرید و اهدا)

• خرید منابع: در راستای تکمیل و به‌روزرسانی منابع کتابخانه، تعداد ۵۸۲ عنوان کتاب از طریق نمایشگاه‌ها و مراکز معتبر نشر، متناسب با بودجه تخصیصی و نیازهای علمی پژوهشگاه خریداری گردید.
• منابع اهدایی: تعداد ۳۲ جلد کتاب نیز از سوی اعضای محترم هیئت علمی و همکاران گرامی به این مجموعه اهدا شد.

حوزۀ فراهم­ آوری و گردآوری منابع

در راستای استانداردسازی مجموعه کتابخانه و ارتقای دقت در بازیابی منابع، اقدامات زیر در حوزه خدمات فنی صورت پذیرفت:

فهرست‌نویسی و ثبت منابع: تعداد ۶۹۷ عنوان کتاب در سامانه مدیریت کتابخانه (آذرسا) فهرست‌نویسی، پردازش و ثبت نهایی شد.

اصلاح و به‌روزرسانی رده‌بندی: اطلاعات کتابشناختی و رده‌بندی ۳۴۰ عنوان کتاب که طی فرآیند رف‌خوانی (وجین و تطبیق) نیاز به اصلاح داشتند، بازبینی و تصحیح گردید.

رف‌خوانی جامع: عملیات رف‌خوانی و ساماندهی فیزیکی و سیستمی مجموعه کتاب‌های فارسی و خارجی از ابتدای سال ۱۴۰۴ به‌صورت فراگیر اجرا شد.

آمار ثبت و ورود اطلاعات کتاب ها (به تفکیک فصلی)

به‌منظور پایش مستمر روند ورود منابع به کتابخانه، آمار ثبت کتاب‌ها در سال ۱۴۰۴ به شرح جدول زیر می‌باشد:

1. 5. بخش: توسعه و سازماندهی فنی منابع اطلاعاتی
   5. در راستای ارتقای کیفیت مخزن و تسهیل فرآیندهای امانت‌دهی، اقدامات تخصصی زیر در بخش خدمات فنی و فهرست‌نویسی انجام پذیرفت:

پردازش و فهرست‌نویسی استاندارد:

• تأمین داده‌های کتابشناختی: استخراج و ورود اطلاعات دقیق منابع از پایگاه‌های معتبر ملی و بین‌المللی (کتابخانه ملی ایران و کتابخانه کنگره آمریکا).
• فهرست‌نویسی و ثبت سیستماتیک: فهرست‌نویسی و ثبت تمامی منابع خریداری‌شده (کتب و پایان‌نامه‌ها) و منابع اهدایی در سیستم مدیریت کتابخانه (نوسا)، جهت حصول اطمینان از یکپارچگی اطلاعات.
• مدیریت نسخ تکراری: شناسایی و ثبت دقیق نسخه‌های تکراری (خریداری یا اهدایی) در سامانه جهت بهینه‌سازی فضای مخزن.

آماده‌سازی فیزیکی و پشتیبانی سیستمی:

• آماده‌سازی مخزن: درج رده‌بندی (کالکشن) و نصب بارکد بر روی عطف کتاب‌ها، به منظور نظم‌بخشی به مخزن و تسریع در شناسایی منابع.
• بهینه‌سازی سیستم امانت: خروجی گرفتن از اطلاعات بارکد و درج در صفحات عنوان جهت تسهیل و تسریع فرآیند امانت‌دهی به کاربران.
• انطباق سیستمی: ورود و تطبیق اطلاعات بارکدِ تمامی منابع فارسی و لاتین در سامانه نوسا.

پالایش و نگهداری داده‌ها

• اصلاح و بازبینی: بازنگری مستمر داده‌های کتابشناختیِ دریافتی از بخش سفارشات، جهت رفع مغایرت‌ها.
• رفع مغایرت‌های سیستمی: اصلاح و بازیابی اطلاعات بارکدهای مخدوش یا اشتباه در سامانه نوسا.
• به‌روزرسانی رده‌بندی‌ها: اصلاح رده‌بندیِ ۳۴۰ عنوان کتاب که در حین عملیات رف‌خوانیِ سال جاری شناسایی و نیازمند ویرایش اطلاعات بودند.

بخش: خدمات امانت و پشتیبانی از مراجعین

در این بخش، تمرکز اصلی بر تسهیل دسترسی کاربران به منابع، مدیریت بهینه فضای مطالعه و تقویت ارتباط میان‌بخشی جهت تسریع در فرآیند ارائه خدمات بوده است. اهم عملکرد این حوزه به شرح ذیل است:

۱. گزارش آماریِ عملکرد بخش امانت

به منظور ارزیابی کارایی خدمات امانت‌دهی، آمار فعالیت‌های صورت‌گرفته در سال جاری به شرح جدول زیر است:

۲. اقدامات اجرایی و تعاملات میان‌بخشی

• مدیریت و ساماندهی مراجعین: پیاده‌سازی نظام ثبت و ساماندهی مراجعینِ خارج از پژوهشگاه، جهت ایجاد نظم در سالن‌های مطالعه و تسهیل دسترسی ایشان به منابع.
• بهینه‌سازی تأمین منابع: ایجاد تعامل سازنده با بخش سفارش‌ها و خدمات فنی، به منظور اولویت‌بندیِ هوشمندانه در خرید منابع جدید و تسریع در فرآیند فهرست‌نویسی کتب مورد نیاز کاربران.
• مدیریت منابع اهدایی: پایش، تطبیق و سازماندهی کتب اهدایی با منابع موجود در مخزن و ارجاع سریع آن‌ها به بخش خدمات فنی جهت ورود به چرخه امانت‌دهی.

ساماندهی فضای فیزیکی و بهینه‌سازی محیط کتابخانه

با هدف ارتقای کیفیت محیط مطالعه و بهره‌وری حداکثری از فضای مخزن، فرآیند ساماندهی و مدیریت فیزیکی منابع به عنوان یکی از راهبردهای اصلی در سال ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفت. در همین راستا، عملیات «رف‌خوانی جامع» (تطبیق فیزیکی منابع با داده‌های سیستمی) برای تمامی مجموعه‌های کتب فارسی و لاتین از ابتدای سال ۱۴۰۴ آغاز گردید و با هدف تضمین دقت موجودی و انتظام مخزن به صورت کامل اجرا شد.

بخش: خدمات دیجیتال، توسعه وب‌سایت و اطلاع‌رسانی الکترونیک

• با هدف بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در جهت تسهیل فرآیندهای پژوهشی و گسترش دسترسی کاربران به منابع، اقدامات ذیل در حوزه وب‌سایت و خدمات دیجیتال کتابخانه (به نشانی ihcs.ac.ir/library/fa) در سال ۱۴۰4 به انجام رسید:
• ارائه خدمات مشاوره پژوهشی و اطلاع‌رسانی دیجیتال: ارائه راهنمایی‌های تخصصی به دانشجویان و پژوهشگران در زمینه‌های «جستجوی پیشرفته منابع الکترونیک»، «بازیابی پایان‌نامه‌ها و مقالات» و پشتیبانی فنی در تمامی مراحل فرآیند تحقیق.
• تسهیل دسترسی به منابع: فراهم‌سازی بستر دسترسی آنلاین و جستجوی متمرکز منابع کتابخانه‌ای از طریق پلتفرم جامع «آذرسا» و ساماندهی فرآیند ثبت‌نام الکترونیک دانشجویان.
• مدیریت محتوا و ارتقای پرستیژ دیجیتال: به‌روزرسانی مستمر اطلاعات، تصاویر و محتوای بصری وب‌سایت، جهت حفظ پویایی و انطباق با استانداردهای اطلاع‌رسانی.
• اطلاع‌رسانی هدفمند: تولید و انتشار اخبار، رویدادها و اطلاعیه‌های مرتبط با کتابخانه مرکزی پژوهشگاه، به‌منظور برقراری تعامل مؤثر با بدنه علمی پژوهشگاه و افزایش دیده‌شدن فعالیت‌های کتابخانه.

بخش: پایش عملکرد و بهبود زیرساخت‌های دسترسی

• در راستای ارتقای مدیریت داده‌ها و تسهیل دسترسی پژوهشگران به منابع، اقدامات ذیل صورت پذیرفت:
• پایش و تدوین گزارش‌های عملکردی: جمع‌آوری، تحلیل و یکپارچه‌سازی داده‌های آماری از تمامی بخش‌های کتابخانه مرکزی و کتابخانه‌های اقماری، جهت ارزیابی دقیق روند فعالیت‌ها و تدوین گزارش‌های جامع مدیریتی.
• بهبود سیستم مسیریابی و اطلاع‌رسانی: طراحی و پیاده‌سازی راهنمای موضوعی رده‌های کتاب (فارسی)، با هدف بهبود تجربه کاربری، تسهیل در مکان‌یابی دقیق قفسه‌ها و کاهش زمان جست‌وجوی منابع برای مراجعین.

بخش: جلسات هماهنگی و هم‌افزایی درون‌سازمانی

به‌منظور پایش مستمر عملکرد، ایجاد همسویی با اهداف کلان سازمان و بهره‌گیری از خرد جمعی برای بهبود فرآیندها، نشست‌های راهبردی با حضور کارکنان و مدیران تشکیل گردید. اهم محورهای مورد بررسی در این جلسات به شرح زیر است:

ارتقای بهره‌وری: تبیین و بازنگری راهبردهای عملیاتی جهت افزایش کارآمدی فرآیندهای کتابخانه؛

مدیریت سرمایه انسانی: بررسی چالش‌های حوزه کارکنان و احصای دغدغه‌های مشترک جهت بهبود فضای کاری؛

پایش پیشرفت اهداف: ارزیابی عملکردِ حوزه‌های مختلف و انطباق آن با اهداف و چشم‌اندازهای مصوبِ کتابخانه.

 کتابخانه ­های اقماری

اقدامات کتابخانه ­های استاد مینوی و پژوهشکده دانشنامه­ نگاری و کتابخانه امام علی (ع)

-کتابخانه مینوی

            خدمات مرجع و اطلاع­رسانی

• درخواست کتاب برای کتابخانه مرکزی: 16 عنوان کتاب درخواستی از مجموعه مینوی و دانش­پژوه
• درخواست نسخ خطی: 16 عنوان نسخه خطی (نسخه عکسی، میکروفیلم، نسخه خطی)
• پاسخ­گویی، جستجوی کتابشناختی، راهنمایی و مشاوره مرجع تلفنی:  25 مورد
• پیگیری جهت برگزاری جلسه شورای نظارت بر فعالیت خدمات مرجع کتابخانه مینوی با حضور عضو هیات امنای کتابخانه مینوی، نماینده محترم معاونت پژوهشی، ریاست محترم کتابخانه مرکزی و اساتید محترم اعضای شورا جهت پاسخ­گویی به درخواست­های نسخ خطی کاربران

                 تولید محتوای وب­سایت کتابخانه

• ادامه اسکن فاز چهارم نامه ­ها (نامه­ های دوستان): 15 نفر از دوستان، همچنین یک نفر (محمود فروغی خارج از نوبت و 1 عدد نامه مینوی به تقی زاده خارج از نوبت)، در کل شامل 147 نامه و 242 فریم عکس.
• آماده شدن نامه­های اسکن شده در فاز چهارم برای بارگذاری در سایت: نامه­­های 53 نفر از دوستان به همراه فایل تایپ شده نامه­ها.
• تنظیم و آرشیو و دوباره خوانی اسکن­های جزوه­کش، بخش موسیقی در مغرب زمین، شامل 10 گفتار، شامل 236 فریم عکس (قبلا در سال 1403 و 1404 -اسفند و فروردین ماه- انجام شده بودند)
• اسکن نامه­های خانوادگی مینوی: 11 نفر، در کل شامل 1247 نامه و 333 فریم عکس.
• اسکن حواشی کتابها و یادداشتهای مینوی: 60 عنوان کتاب اسکن شده شامل 1186 فریم عکس.

فعالیت­ های مستندسازی

• تهیه و تدوین و به­روزرسانی گزارش جامع کتب و نسخ درخواستی کاربران خارج از پژوهشگاه از کتابخانه مینوی
• به­روزرسانی تدوین پایگاه اطلاعاتی الفبائی نامه­های اسکن شده (الف – ز)
• به­روزرسانی پایگاه اطلاعاتی درخواست­های مرجع (1401 – 1404)
• تدوین فایل اکسل نامه­های خانوادگی مینوی.
• آغاز تدوین فایل جامع اکسل کتابهای اسکن شده از آغاز تا کنون.

فعالیت­های اجرایی و خدمات عمرانی

• بازدید مسئول بخش باغبانی از مجموعه فضای سبز کتابخانه مینوی، هرس و نظافت مجموعه، کوددهی انجام نشد.
• ادامه نظافت ادواری ساختمان بصورت یک بار در هفته.
• پیگیری وضعیت قرارداد مهندس شمسائی طراح سایت کتابخانه مینوی در خرداد ماه 1404 (به دلیل وقوع جنگ 12 روزه ناتمام ماند).
• درخواست خریداری منبع آب به علت قطعی­های مکرر آب در تمام طول سال در ساختمان مینوی.
• سقوط یک عدد درخت خشک شده در زمستان 1404 و مکاتبه با شهرداری منطقه جهت قطع و جمع­آوری آن.
• تعمییرات پمپ آب موتورخانه.
• برگزاری جلسه دیدار دکتر دهقانی، دکتر ناصری و دکتر معین­زاده در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در بهمن ماه 1404.

گزارش فعالیت­ های همکاران پروژة کتابخانة مینوی در سال 1404

• 1. استخراج تعدادی از اسناد و تصاویر و آلبوم­های عکس از اتاق آرشیو. نظافت و تمیر کردن و دسته­بندی آنها.
• 2. مطالعه و تایپ نامه­های 53 نفر از دوستان مینوی (از حرف د (یحیی دولت­آبادی) تا حرف ص (محمود صناعی)).
• 3. بازخوانی و ویرایش 53 نامه از نامه­های مربوط به بند 2.
• 4. استخراج یادداشت­ها و حواشی مینوی بر شصت کتاب (از شمارۀ 2842 تا 2920)
• 5. انتشار چهار مقاله در مجلۀ فردان ذیل ارمغان مینوی با عنوان
• -  «چهار نامه از محمود صناعی به استاد مینوی در دهه­های 20 و 30» (فردان، ش 11، بهار 1404).
• -  «تلقی عبدالحسین میکده از ایران روزگار رضا شاه (به یاد استاد عبدالله انوار)» (فردان، ش 12، تابستان 1404).
• - «هنرنمایی­های مینوی» (فردان، ش 13، پائیز 1404).
• - «نامه محرمانه مجتبی مینوی به برادرش احمد، درباره سعید نفیسی و رشید یاسمی» (فردان، ش 14، زمستان 1404).
• 6. اتمام تایپ رسالۀ مخطوط شیخ ابراهیم زنجانی با عنوان اندیشۀ درست، شامل 650 صفحه و بازخوانی و بررسی آن برای تهیۀ مقاله­ای تحلیلی دربارۀ آن.