بررسی زمینههای تقویت مشارکت اعضای هیئت علمی در سازوکارهای صنفی و مشورتی پژوهشگاه
آخرین ویرایش ۰۱ شهریور ۱۴۰۵
بسمه تعالی
بررسی زمینههای تقویت مشارکت اعضای هیئت علمی در سازوکارهای صنفی و مشورتی پژوهشگاه
معاونت کاربردیسازی علوم انسانی و فرهنگی پژوهشگاه، در مطالعهای کیفی و اکتشافی، زمینهها و عوامل مؤثر بر مشارکت اعضای هیئت علمی در سازوکارهای صنفی و مشورتی و شرایط لازم برای شکلگیری و فعالیت مؤثر شورای صنفی را بررسی کرد. این مطالعه با رویکرد کیفی و اکتشافی و با دریافت دیدگاه ۲۳ نفر از اعضای پژوهشگاه از واحدها و موقعیتهای علمی و سازمانی مختلف انجام شد.
مشارکت اعضای هیئت علمی در سازوکارهای صنفی و مشورتی، از ظرفیتهای مهم برای تقویت گفتوگوی درونسازمانی، بازنمایی منظم مطالبات حرفهای و صنفی، شناسایی مسائل مشترک و ایجاد مجرایی نهادمند برای تعامل میان اعضای هیئت علمی و مدیریت سازمان است. در این مطالعه، با دریافت دیدگاه اعضای هیئت علمی درباره عوامل مؤثر بر مشارکت، تلاش شد مهمترین زمینهها و ملاحظات مرتبط با کارکرد شورا، شناسایی و مبنایی برای بررسیهای مدیریتی و برنامهریزی اقدامات بعدی فراهم شود.
بررسی نظاممند دیدگاهها نشان داد که عوامل مؤثر بر مشارکت را نمیتوان به یک عامل منفرد فروکاست و باید مجموعهای از عوامل نهادی، تجربی، ارتباطی و فردی را در کنار یکدیگر مورد توجه قرار داد. اثربخشی شورا، تجربه اعضا از سازوکارهای مشارکتی، مأموریت و حدود اختیارات شورا، نسبت میان پیگیری فردی و کنش جمعی، شرایط پذیرش مسئولیت صنفی، نسبت میان استقلال نمایندگان و قدرت اثرگذاری و نیز جایگاه شورا در کنار سایر مسیرهای طرح و پیگیری مسائل، از محورهای اصلی این بررسی بود.
یکی از یافتههای درخور توجه مطالعه، برجستگی مفهوم «اثربخشی ادراکشده» در دیدگاههای مطرحشده بود. یافتهها نشان میدهد تقویت ادراک اعضا از وجود رابطهای قابل مشاهده میان مشارکت، پیگیری، پاسخ و نتیجه، میتواند در معنادارشدن و تقویت مشارکت آنان نقش مهمی داشته باشد. بنابراین مهمترین پرسش را میتوان چنین تعبیر کرد «چگونه سازوکاری ایجاد کنیم که اعضای هیئت علمی مشارکت در فرایند تشکیل شورای صنفی را مؤثر و ارزشمند بدانند؟»
بر پایه دیدگاههای گردآوریشده و جمعبندی کارشناسی مطالعه، محورهایی همچون شفافسازی مأموریت و مقررات، افزایش قابلیت پیگیری و اثرگذاری شورا، ایجاد ارتباط نهادمند با سطوح تصمیمگیری، ایجاد تجربهای روشن و قابل مشاهده از پیگیری مسائل و تقویت ارتباط و پاسخگویی به اعضا، از جمله پیشنهادهای مطرحشده در این مطالعه است که نتایج و پیشنهادهای حاصل از آن، به عنوان مبنایی کارشناسی برای بررسیهای تکمیلی و برنامهریزی اقدامات بعدی در اختیار مدیریت و مراجع تصمیمگیر پژوهشگاه قرار گرفته است.
امید است با تداوم بررسی کارشناسی و فراهمشدن الزامات نهادی لازم، شورای صنفی اعضای هیئت علمی، در چارچوب مأموریت و جایگاهی روشن، بتواند به مجرایی مؤثر برای بازنمایی و پیگیری مسائل و مطالبات مشترک، تقویت گفتوگوی درونسازمانی و تعامل نهادمند میان اعضای هیئت علمی و مدیریت پژوهشگاه تبدیل شود.
لازم به ذکر است مشروح این گزارش در جلسه هیئترئیسه پژوهشگاه، مورخ یکم شهریورماه، ارائه شد و مورد استقبال اعضای محترم قرار گرفت؛ همچنین، بررسی و گفتوگو درباره محورهای مطرحشده، به اتخاذ تصمیماتی مؤثر در راستای پیگیری پیشنهادهای گزارش انجامید.