دریاره کنگره

متولی برگزاری کنگره : مرکز تحقیقات امام علی (ع)

مرکز تحقیقات امام علی علیه السلام،  یکی از مراکز زیر مجموعه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است که در خرداد ماه سال 1380 و در راستای تحقق بند 4 اصل 3 قانون اساسی، مبنی بر تقویت روح بررسی و تتبع و ابتکار در زمینه های علمی، فنی، فرهنگی و اسلامی، تأسیس شد. این مرکز، مورد تأیید شورای گسترش آموزش عالی قرار گرفت.

بررسی و تحقیق در زمینه ابعاد مختلف سیره نظری و عملی امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام و انتشار نتایج پژوهش ها، جهت بهره مندی سطوح مختلف اجتماعی و نیز ارائه راهبردها و راهکارهای اجرایی منطبق بر سیره عملی آن امام همام، از وظایف مرکز تحقیقات امام علی علیه السلام است؛ مرکزی که پیشنهاد تأسیس آن پس از نام گذاری سال 1379 به نام مبارک امیرالمؤمنین علیه السلام مطرح شد و در خرداد سال 1380، آغاز به کار کرد.این مرکز با هدف شناسایی سیره نظری و عملی امام علی علیه السلام و عرضه ابعاد اجتماعی و سیره نظری و عملی آن حضرت به جامعه بشری، به منظور تحقق جامعه علوی، ایجاد شده است.

 

تاریخچه برگزاری کنگره‌ها

در راستای تحقیق در تعالیم و سیره امام علی علیه السلام در زمینه های مختلف علمی و عملی، به ویژه پاسخ گویی به مسائل فکری و اجتماعی جهان امروز و نیز معرفی ابعاد شخصیت امیر مؤمنان علیه السلام تاکنون سه کنگره ملی و بین المللی برگزار شده است:

نخستین کنگره: کنگره بین‌المللی امام علی(ع): عدالت، وحدت و امنیت

دوره اول در سال ۱۳۷۹ با انتشار 4 مجلد از مقالات پذیرفته شده در کنگره بین المللی «امام علی علیه السلام و عدالت، وحدت و امنیت» به زبان های فارسی و عربی برگزار شده که این 4 مجلد، مجموعه مقالاتی بوده که برای ارائه در کنگره، پذیرفته شده بودند.

دومین کنگره: سال ۱۳۹۲ کنگره بین‌المللی الغدیر

 این کنگره در سه محور اصلی «غدیر و امت اسلامی»، «آموزه های غدیر» و «بررسی های تاریخی ماجرای غدیر»، برگزار شده، چکیده مقالات ارائه شده در آن منتشر شد و مجموعه مقالات همایش هم منتشر شده است.

سومین کنگره: سال ۸۱۳۹ کنگره بین‌المللی امام علی(ع)‌ پژوهی

این دوره با با موضوع «فرهنگ صلح  در اندیشه و سیره اما م علی(ع)؛بازخوانی گفتمان با رویکردی جهانی، چالش امروز، طرحی برای فردا» و با همکاری بیست و چهار نهاد علمی، فرهنگی و مذهبی داخل و خارج کشور با معرفی جایزه جهانی امام علی (ع) برگزار شده است.

 

چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی (ع)، انسان 250 ساله و تمدن نوین اسلامی

با توجه به ضرورت پیشبرد اهداف مرکز در چارچوب سیاست‌های کلان پژوهشگاه ـ مبتنی بر عقلانیت، اخلاق، عدالت اجتماعی، نظام حکمرانی مطلوب و تمدن نوین اسلامی ـ در جلسه هیأت رئیسه تصویب و مقرر شد مرکز تحقیقات امام علی (ع) نسبت به برگزاری چهارمین کنگره امام علی علیه‌السلام با محور «انسان ۲۵۰ ساله و تمدن نوین اسلامی» اقدام کند.

اقدامات پیش از کنگره: برگزاری حلقه‌های مطالعاتی و انتخاب کتاب «انسان ۲۵۰ ساله»
در راستای طرح کلان پژوهشگاه، کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» ـ به‌عنوان مبنای فکری حلقه‌های مطالعاتی مرکز انتخاب شد. این اثر ارزشمند که مجموعه‌ای از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره زندگی سیاسی و مبارزاتی ائمه اطهار علیهم‌السلام است، با تحلیل ۲۵۰ سال تاریخ امامت، تصویری منسجم از حرکت سیاسی، معرفتی و اجتماعی اهل‌بیت ارائه می‌دهد.

برگزاری سلسله پیش نشست‌ها:

در ادامه مسیر و به‌منظور زمینه‌سازی علمی برای برگزاری کنگره، نه (9) پیش‌نشست تخصصی مرتبط با محورهای کنگره امام علی علیه‌السلام، انسان ۲۵۰ ساله و تمدن نوین اسلامی، طراحی و برگزار شد. این پیش‌نشست‌ها نقش مهمی در تبیین محورها، شبکه‌سازی علمی و ارتقای سطح علمی کنگره ایفا کرده‌اند.

1- نشست هم‌اندیشی اصول و فنون مذاکره در مسائل اجتماعی (سخنران: دکتر فرهاد زیویار)
2- تبیینی از طرح حیات‌نامه امام علی (ع) با چشم‌انداز تمدن نوین اسلامی (سخنران: دکتر یعقوب توکلی)
3- جلوه‌های حکمت و اندیشه علوی در شاهنامه فردوسی (سخنران: دکتر محمدجعفر محمدزاده)
4- تأملی در نسبت واقع‌گرایی و آرمان‌گرایی نزد امام علی (ع) (سخنران: دکتر عبدالمجید مبلغی)
5- نظام مسائل داستان تاریخی معصومان با بررسی دو اثر «حیدر» و «قدیس» (سخنران: دکتر احمد شاکری)
6- شخصیت‌شناسی امام علی (ع) در شعر شاعران معاصر اهل سنت بلوچ (سخنران: دکتر منصور نیک‌پناه)
7- نقد و بررسی کتاب «تمام مردان معاویه» (سخنرانان: دکتر فرهاد زیویار، دکتر یعقوب توکلی، دکتر مهران اسماعیلی، دکتر سیدمحمدحسن ربانی‌زاده (مؤلف))
8- مفاهیم و معانی مسئولیت اجتماعی از منظر امام علی (ع) (سخنران: دکتر محمدامیر احمدزاده)
9- امام علی (ع) و الهیات قدرت مشروع؛ بازخوانی حکمرانی مطلوب و منطق تمدن‌سازی (سخنران: دکتر علی نظری)

 

محورهای چهارمین کنگره:
امام علی(ع) و عدالت اجتماعی
امام علی(ع) و مسئولیت اجتماعی
امام علی(ع)، انسان ۲۵۰ ساله، نهضت‌های اسلامی و تمدن نوین اسلامی
مطالعات با تأکید بر شخصیت امام علی(ع) و انسان ۲۵۰ ساله و بررسی پژوهش‌ها و آثار مرتبط