صورت جلسه دومین نشست گروه تاریخ شورای بررسی متون در سال 1404

باسمه تعالی

دستور جلسه:

1ـ معرفی نمودن کتابهایی تأثیرگذار و جریان‌ساز برای نقد و بررسی و سفارش مقاله

2ـ معرفی دو عنوان کتاب توسط هر یک از اعضای محترم در حوزه تخصص مربوطه

3ـ بحث و تبادل نظر درباره برگزاری موضوعات مطرح تاریخ جهت برگزاری نشست

4ـ تحلیل متون تاریخی در مورد رضاخان

ـ خلاصه مباحث مطرح شده:

مشروح مذاکرات:

خانم دکتر فقیهی ضمن خیر مقدم به اعضای گروه و تشکر از مدیر محترم دبیر و اعضای گروه، گزارشی از برنامه‌های شورا ارائه داده و گفتند چند هدف جهت فعالیت مشترک گروهای شورا مورد نظر است: 1ـ نقد کتب مرجع و تأثیرگذار و آموزشی با لحاظ اولویت نقد به تشخیص گروه علمی. 2ـ مشخص شدن برنامه پژوهشی به عنوان هدف گروه و متناسب با آن تنظیم قالب های ارائه محتوای فعالیت گروه اعم از سفارش مقاله، برگزاری نشست، کرسی های نقد و... رئیس دبیرخانه شورای نقد و بررسی متون ادامه داد که دبیرخانه در نظر دارد زمینه انتشار دستاوردهای علمی گروه‌های شورا را با عنوان" کتابچه انتقادی گروه" یا عنوان دیگر، فراهم کند و در این راستا چند محور به عنوان فعالیت مشترک گروه‌های علمی برای فصول این کتاب پیشنهاد می شود: 1ـ کتاب‌شناسی توصیفی مسله محور با رویکرد انتقادی، با این توضیح که گروه نیازمند بانک اطلاعاتی از کتبی است که در حیطه علمی مورد نظر نیازمند نقد و بررسی است، ولی نه با رویکرد کلی و موضوع محور، بلکه رویکرد مساله محور که نظام مسائل کتب شاخص استخراج و مسائلی که نیازمند نقد و بررسی است مشخص شود. 2ـ معرفی ایده های انتقادی اندیشمندان و صاحب نظرانی که رویکرد انتقادی دارند چه در داخل کشور چه در حوزه بین‌الملل 3ـ متون محتوایی مربوط به نشستها و کرسی‌های نظریه‌پردازی 4ـ یادداشت‌های انتقادی اعضای گروه یا کسانی که مورد تأیید اعضای گروه هستن، با این هدف که متون انتقادی علمی که از لحاظ کمی یا رویکردی در فصلنامه پژوهش های انتقادی شورا منتشر نمی شوند حفظ و به جامعه علمی ارائه شود.

در ادامه جلسه به تحلیل اغتشاش‌های اخیر پرداخته شد و ایده‌هایی برای مواجهه با این موضوع طرح و نقد شد. دکتر توکلی در بخش اصلی جلسه دستور کار گروه که به تصویب هیأت رئیسه شورای بررسی متون رسیده و در جلسه گذشته نیز طرح و بحث شده بود، مورد تأکید قرار دادند و تأکید کردند با توجه به فوریت زمانی و عقب‌ماندگی کار گروه تاریخ، دو دستور اصلی «مقاومت» و «نقد پهلوی» محور کار گروه تاریخ شورای بررسی متون در سال پیش رو خواهد بود. دکتر سلطانی بر نقد کتاب‌های مرجع در حوزه‌های مطالعات تاریخی مثل مجموعه تاریخ ایران کمبریج تأکید کردند.

گزارش از برنامه گروه

دکتر متولی: باید یک برنامه پژوهشی هدفمند داشته باشیم و یکسری مقالات علمی پژوهشی سفارش بدهیم و نشستهای تخصصی برگزار کنیم در امتداد یک موضوع. دکتر توکلی در حوزه مطالعات تاریخی برنامه پژوهشی دارند که ما می‌توانیم با شما هماهنگ شویم و از آن برنامه‌ها نهایت استفاده را داشته باشیم.

معرفی دو عنوان کتاب توسط دکتر سلطانی:

1ـ رساله دکتری مینا آونج «تاریخ و امر قدسی در تاریخ نگاری انقلاب اسلامی»

2ـ امر تاریخی و امر ایمانی در تاریخ نگاری اسلام نخستین با حضور دکتر یاوری سرسختی، این کتاب در دو نشست علمی نقد و ارزیابی شود. از افرادی که تاریخ دان حوزه مقاله هستند در این نشست دعوت ‌کنیم که آشنایی کامل به تاریخ کلام داشته باشند و برای تهیه مقاله نقد این دو کتاب از دکتر مصطفی جوان و دکتر محمود ذکاوت استفاده کنیم.

همچنین دکتر سلطانی در ادامه گفتند:

ما هزار و پانصدمین سال میلاد حضرت ختمی مرتبت را داریم که نقد سیر پژوهی در این باب را  می‌توانیم داشته باشیم. بنده در انتشارات امیرکبیر طرح ترجمه دوره شش جلدی تاریخ اسلام کمبریج را راه اندازی کردیم که این طرح را حرفه‌ای و ناقدانه بررسی کنیم. ضرورت توجه به پژوهشهای غرب همراه با نقد یکی دیگر از موضوعاتی بود که در جلسه مطرح شد.

دکتر فیض‌افرا: نقدهایی را انجام دهیم که برای جامعه علمی مفید باشد. ضرورت پرداختن به کتابهای مرجع را نیز می‌توان در دستورکار قرار دهیم.

ـ خانم دکتر فقیهی :در پایان جلسه گزارشی از برنامه‌های شورا ارائه دادند و گفتند گروهای شورا چند هدف را باید دنبال کند:

1ـ بحث تهیه کتب مرجع و تأثیرگذار و آموزشی که قابل نقد باشند.

2ـ مشخص شدن برنامه پژوهشی به عنوان هدف گروه و سفارش مقاله همراه با برگزاری نشست

3ـ بحث نقد تحلیلی در تاریخ تمدن و باستان شناسی

برای تهیه نقدنامه تاریخ 4 محور مد نظر ما هست.

1ـ کتاب‌شناسی توصیفی مسله محور و انتقادی

2ـ اندیشمندان و صاحب نظرانی که رویکرد انتقادی دارند چه در داخل کشور چه در حوزه بین‌الملل

3ـ متون محتوایی مربوط به نشستها و کرسی‌های نظریه‌پردازی

4ـ یادداشت‌های انتقادی اعضای گروه یا کسانی که مورد تأیید اعضای گروه هستن تا به متن‌هایی برسیم که پژوهشی نیستند ولی رویکردی انتقادی مفید و اثرگذار دارند.

5ـ سرفصلهای دروس و پیشنهاد درس جدید

مصوبات:

1. مصاحبه با دکتر یعقوب توکلی و انتشار رسانه‌ای با موضوع مقایسه الگوی اعتراض در انقلاب اسلامی و اغتشاش‌های پس از انقلاب/ دکتر متولی

 ۲. برگزاری نشست علمی بررسی اسناد و طرح‌های تجزیه ایران/ دکتر مؤمنی فعالیت علمی انجام شده برای نشست در قالب مقاله علمی- پژوهشی توسط ایشان منتشر خواهد شد. از افراد غیرهمسو نیز در این نشست دعوت می‌گردد.

 ۳. مصوب گردید با همکاری دکتر مؤمنی، پژوهش‌های مربوط به نقد پهلوی در اختیار گروه قرار گرفته و تولید مجموعه پادکست های نقد پهلوی در دستور کار گروه قرار گیرد./ دکتر متولی

 ۴. با توجه به ضرورت پویایی فصلنامه علمی «پژوهشنامه انتقادی متون»، گروه تاریخ نیز موظف به سفارش مقاله‌های علمی- پژوهشی در اولویت‌های موضوعی گروه (مقاومت و پهلوی)می‌باشد. لذا با توجه به کتاب‌محور بودن فصلنامه، معرفی کتاب‌های مرجع علمی یا آموزشی در حوزه کار پژوهشی گروه و سفارش تدوین مقاله نقد و بررسی، از وظایف گروه شورای بررسی متون است. لذا مقرر می‌گردد هر یک از اعضای محترم ضمن بررسی و تحقیق لازم، کتاب‌های پیشنهادی خود(صرفاً در موضوع مقاومت و نقد پهلوی) را جهت سفارش مقاله علمی- پژوهشی تا جلسه آینده اعلام بفرمایند.

 ۵. دو پیشنهاد نقد کتاب توسط دکتر سلطانی مطرح گردید که با توجه اولویت‌های موضوع گروه، صرفاً کتاب اول که با حوزه موضوعی گروه مرتبط بوده، در دستور کار نقد قرار خواهد گرفت./دکتر سلطانی

 ۶. در انتهای جلسه سه فعالیت توسط دکتر توکلی مطرح گردید که پس از تدقیق موضوع و شکل عملیات در جلسه خصوصی با ایشان، انشاءالله وارد فرآیند اجرایی خواهد شد.