کتیبهشناسی صفایی: ابزاری تازه برای مطالعات قرآنی
دوره آموزشی «کارگاه کتیبهشناسی صفایی: ابزاری تازه برای مطالعات قرآنی» توسط پژوهشکده مطالعات قرآنی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی از تاریخ 15 شهریورماه 1405 بصورت حضوری شروع میشود.
مطالعه قرآن در بستر نزول آن، مستلزم شناخت فرهنگ و دینِ سنتی عرب در حجازِ آستانه ظهور اسلام است. با این حال، دانستههای ما درباره باورهای عرب عمدتاً بر منابع عربیِ دوره اسلامی استوار است؛ منابعی که از نظر زمانی دستکم یک قرن پس از نزول قرآن نوشته شدهاند و ناگزیر از صافیِ باورهای اسلامی گذشتهاند. از اینرو، این آثار را نمیتوان منبعی دستاول برای شناخت فرهنگ و باورهای عربِ پیش از اسلام به شمار آورد. مراجعه به خود قرآن برای این منظور نیز، افزون بر آنکه رویکردی دوری به شمار میآید، تنها بخشی از پازل اطلاعات ما را کامل میکند و بسیاری از جنبههای این فرهنگ همچنان ناشناخته باقی میماند. این محدودیتها بهخوبی ضرورت جستوجوی منابع دستاول را برای پژوهشگران آشکار میسازد.
خوشبختانه سنگنوشتههای «صفایی» که تاکنون بیش از چهل هزار گرافیتی از آنها در بیابانهای جنوب سوریه، شمال عربستان و شرق اردن شناسایی و مستندسازی شده است، منبعی دستاول برای شناخت زبان عربیِ پیشااسلامی، فرهنگ، باورها و زندگی روزمره عربهای شمال شبهجزیره عربستان در دوران باستان به شمار میروند؛ نوشتههایی که خودِ این عربهای بیابانگرد آنها را بر سنگ حک کردهاند.
این سنگنوشتهها گنجینهای کمنظیر از دادههای زبانی، تاریخی و دینی در اختیار پژوهشگران قرار میدهند؛ دادههایی که دستاوردهای آن در مطالعات قرآنی در جهان غرب نیز بهخوبی آشکار شده است. با این حال، فضای دانشگاهیِ فارسیزبان به دلیل ناآشنایی با این پیکره عظیم، تا حد زیادی از دستاوردها و ظرفیتهای آن بیبهره مانده است. گویش عربی این سنگنوشتهها، در عین نزدیکی به عربی کلاسیک، تفاوتهای دستوری، واژگانی و آواییِ قابلتوجهی با آن دارد و مطالعه آن برای فهم تاریخ تحول زبان عربی نیز از اهمیتی بنیادین برخوردار است.
در این دوره که بهصورت کارگاهی برگزار میشود، شرکتکنندگان خط و گویش عربی بازتاب یافته در سنگنوشتههای صفایی را فرا خواهند گرفت و بهتدریج توانایی خواندن، آوانویسی، ترجمه و تحلیل این متون را به دست خواهند آورد.
این دوره برای علاقهمندان به زبانهای سامی، تاریخ عربستان باستان، زبان و ادبیات عربی، کتیبهشناسی، ادیان باستانی و مطالعات قرآنی فرصتی کمنظیر فراهم میآورد تا مستقیماً با یکی از مهمترین منابع مکتوب عربی پیش از اسلام کار کنند.
سرفصلها و محتوای دوره آموزشی:
خط صفایی، گونهها و منابع دیجیتال
واجشناسی، نسبنامه و قبایل عربی
ساختواژه (اسم)، روایت سنگنوشتهها
ساختواژه (فعل)
حروف و قیود، جنگها و منازعات
نحو، مناسک
مناسک و آیینها
خدایان و جهانبینی
سنگنوشتههای صفایی در مطالعات قرآنی
با هدف افزایش دانش نظری درباره خط و گویش عربی بازتاب یافته در سنگنوشتههای صفایی
ارتقای مهارت عملی در خواندن، آوانویسی، ترجمه و تحلیل متون
بازآموزی، تقویت و توانمندسازی پژوهشگران
شرکت در این دوره برای چه کسانی مفید است؟
شرکت در این دوره برای دانشجویان رشته های مطالعات قرآنی، زبان و ادبیات عرب، تاریخ اسلام، باستانشناسی، مطالعات ادیان، زبانشناسی، پژوهشگران حوزه زبانهای سامی، تاریخ عربستان باستان، کتیبهشناسی، ادیان باستانی و برای تمامی متخصصان و علاقهمندان علوم انسانی مفید است.
مدت زمان دوره : 13 ساعت ( 4 جلسه 3 ساعته و 1 جلسه 1/5 ساعته ) 5 روز
زمان برگزاری: روزهای یکشنبه و سه شنبه، ساعت 9 تا 12 تاریخ شروع دوره: 15 شهریورماه 1405
با ارائه گواهینامه معتبر و مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای ارزش علمی و اداری و قابل ترجمه
کانال ایتای مرکز: eitaa.com/mataihcs
مشاوره: 88624485
در صورت نیاز به شماره 09104107131 پیام بدهید
تهران- بزرگراه کردستان- نبش خیابان دکتر صادق آئینه وند (64 غربی)
مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش های علوم انسانی
برچس
