گزارش نشست رونمایی ازکتاب «خاندان ابراهیم(ع)؛ بازخوانی داستان­هایی از کتاب پیدایش»

۲۵ تیر ۱۳۹۶ | ۱۵:۱۳ کد : ۱۵۴۲۷ خبر و اطلاعیه
تعداد بازدید:۵۴۹

به ­همّت پژوهشکده­ مطالعات قرآنی باهمکاری انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی، نشست رونمایی ازکتاب «خاندان ابراهیم(ع)؛ بازخوانی داستان­ هایی از کتاب پیدایش»، باحضور مترجم (آقای سیّد روح­ اله شفیعی) و منتقد (آقای مهندس سپهر محمّدی­ اردهالی) روز شنبه مورّخ 17تیرماه 1396 از ساعت 10 تا 12 در محلّ تالار اندیشه­ ی پژوهشگاه برگزار شد.

در ابتدای جلسه، دبیر نشست، سرکار خانم دکتر محققیان، گزارش مختصری پیرامون کتاب، موضوع آن، عناوین اصلی و فرعی کتاب، و ...  ارائه فرمودند و بعد از معرفی اجمالی نویسنده، مترجم و ناقد کتاب، از جناب آقای شفیعی، به عنوان مترجم کتاب، درخواست نمودند تا گزارش مختصری از جریان ترجمه و خاستگاه آن و البته مشکلات این فرایند، بفرمایند.

مترجم، پس ­از کسب نظر اوّلیّه از حضّار درباره­ی پرسش ­های احتمالی ­ای که انگیزهٔ شرکت ایشان در این نشست بوده ­است، به بازگویی توضیحاتی پیرامون شخصیّت پدید آورنده ی اثر و فرآیند تصمیم­ گیری درباره­ ی ترجمه ­ی آن پرداخت، و نکاتی را پیرامون محتوای کتاب به ­ آگاهی حضّار رساند.وی افزود این ترجمه را در راستای تکمیل پژوهش دیگر خود - که به بررسی تاریخی و تطبیقی مفهوم دینی «أهل­ بیت» میان اسلام و دیگر ادیان ابراهیمی (یهودیّت و مسیحیّت) پرداخت، و سال گذشته با عنوان «خاندان پیامبران در کتاب ­مقدّس و قرآن» از سوی دانشگاه ادیان و مذاهب به ­ چاپ رسید - انجام داده­ است. او افزود که یک­ سال را صرف ترجمه ­ ی این اثر نموده، و نیز اثر ترجمه­ شده در مجموع سه­ بار به­ دست ویرایش و بازبینی سپرده شده­ است.

شفیعی در توضیحات خود پیرامون محتوای کتاب گفت: هریک از شانزده نوشتاری که در این ترجمه گردآوری شده­ اند، می ­توانند از منظری به ­کار پژوهشگران و علاقمندان حوزه­ ی الاهیّات بیایند، و آنان را با نگاه ­های دیگرگونه ­ای که در دستگاه اندیشه ­ی یهودی به داستان ­های کتاب پیدایش وجود دارند، و می ­توان آن ­ها را از نمودهای مکتب تأویل ­گری تورات به­ شمار آوَرد، آشنا سازند.وی برای نمونه به تأویل داستان کُشتی­ گرفتن یعقوب(ع) با خدا/فرشته اشاره نمود، و مطرح ­ شدن گزینه ­ی دیگری مانند عیسو به­ عنوان هماورد این کُشتی ازسوی نویسنده را از دستاوردهای فراوانی برای پژوهشگران حوزه­ ی مطالعات قرآنی برخوردار دانست، که می ­تواند به تحوّل نوع نگرش ایشان به جایگاه کتاب ­مقدّس در تفسیر قرآن بیانجامد. وی در ادامه به حوزه­ ی فلسفه ­ی دین و فلسفه ­ی اخلاق پرداخت و با اشاره به واکنش یکی ­از نویسندگان به خوانش معروف کیرکگور از داستان قربانی ابراهیم(ع)، توضیح داد که برپایه­ ی نگاه نویسنده، این داستان لزوماً به ­معنی عبور ابراهیم(ع) از ساحت اخلاقی اگزیستنس برای ورود به ساحت ایمان، نیست.همچنین؛ وی به نوشتار دیگری اشاره نمود که نویسنده در آن به بازگویی همسان­بودن زندگی اسماعیل(ع) و اسحاق(ع) می ­پردازد، و نشان می ­دهد که حتّی اسماعیل(ع) نیز تجربه ­ی قرارگرفتن در آستانه ­ی قربانی ­شدن را از سر گذرانده ­است.در نمونه ­ای ­دیگر، مترجمتوضیح داد که چگونه نویسنده ­ی یکی­ از نوشتارها به این خوانش از تورات می ­رسد که یهوه به­مثابه خداوند متشخّص انسان­ وار آیین یهود، هرگز به برخورداری یهودیان از سرزمین موعود رضایت نداشته­است. او تأکید نمود که خوانش ­هایی ازاین ­دست، که با خوانش­ های رایج و متداول از کتاب ­مقدّس تفاوت­هایی­ فاحش دارند، نه ­تنها می ­توانند بستر مناسبی را برای گفتگوی سازنده میان پیروان ادیان فراهم سازند؛ بلکه شاید بتوانند زمینه­ ساز زدودن سوءتفاهم ­هایی تأسّف ­بار مانندبحران خاورمیانه و مشکلات اعراب و اسرائیل نیز باشند.

محمّدی ­اردهالی در مقام ناقد گفت: کتاب اثری بی­ نظیر، و خواندن آن لذّت­ بخش است، و دریغا که پژوهشگران حوزه ­ی متون مقدّس ادیان ابراهیمی، از وجود چنین ­نگرش­ هایی به محتویات کتاب ­مقدّس بی ­خبر باشند. او - برای نمونه - این نقد را به ترجمه ­ی انجام­ شده روا دانست که مطابقت کامل واژه ­ های به­کاررفته در داستان زندگی اسماعیل(ع) و اسحاق(ع) در کتاب پیدایش، آنچنان ­که باید و شاید، به ­نمایش درنیامده ­است. وی افزود که در برخی ­موارد پژوهشگر مسلمان می ­تواند دیدگاه نویسنده ­ی یهودی را پی بگیرد، و نشان دهد که بازخوانی وی از متن کتاب ­مقدّس چه ­اندازه با متن قرآن هماهنگ است، یا می ­تواند باشد. به­ عنوان مثال مطابقت یادشده در داستان زندگی اسماعیل(ع) و اسحاق(ع)، در قرآن نیز به ­چشم می­ خورَد. همچنین؛ قرآن مطابقت بیشتری را میان داستان قربانی اسحاق(ع) و صلیب عیسی(ع) به ­نمایش می­ گذارد.ازسوی­ دیگر او به این نکته اشاره نمود که می ­توان با بهره ­گیری از خوانش دیگرگون کتاب ­ مقدّس، به تفسیری روشن­ تر از قرآن نیز رسید، و - برای نمونه - به بینامتنیت میان نوشتار چهاردهم این کتاب با آیات 36 تا 41 سوره­ ی نجم اشاره نمود.

در بخش پایانی نشست نیز حاضران به اظهارنظر درباره­ ی محتوای کتاب پرداختند، و مترجم و ناقدان به دیگر پرسش ­های ایشان پاسخ دادند.








نظر شما :