ارسال پیام
محتوا
پیام دعوت

تاریخچه

پژوهشکده تاریخ، هم زمان با تاسیس پژوهشگاه فعالیت خود را آغاز کرده است. این بخش، یکی از قدیمی‌ترین قسمت‌های پژوهشگاه است که پیش از انقلاب اسلامی با عنوان «انجمن تاریخ» و پس از آن با نام «گروه تاریخ» با اعضای هیئت علمی وابسته و پیوسته به صورت کاملاً منسجم مشغول به کار بوده است. انجمن تاریخ پیش از انقلاب اسلامی ایران سلسله کنگره‌های تحقیقات ایرانی و مجموعه نشست‌های علمی ایران شناسی را با همکاری و همیاری استادان برگزار می کرد. استادان برجسته‌ای چون زنده یادان دکتر جهانگیر قائم مقامی، دکتر عبدالحسین نوایی، دکتر عبدالحسین زرین کوب، دکتر عباس زریاب خویی، محمدتقی دانش پژوه، مجتبی مینوی، ابراهیم پورداوود، دکتر محمدجواد مشکور، دکتر بهرام فره وشی، عباس پرویز، دکتر خانبابا بیانی، احمدخان ملک ساسانی و محمد محیط طباطبایی اعضای شورای علمی انجمن تاریخ بودند. کتاب‌ها ارزنده این استادان با تأیید شورای انجمن تاریخ چاپ شده است. کتابخانه بزرگ و غنی انجمن تاریخ، امروز بخش بزرگی از کتاب های کتابخانه پژوهشگاه را تشکیل می‌دهد.

پس از انقلاب اسلامی و با ادغام دوازده مرکز تحقیقاتی و فرهنگی و تشکیل مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، انجمن تاریخ با نام گروه تاریخ به کار خود ادامه داد. گرچه شمار زیادی از استادان دار فانی را وداع گفتند، استادان بزرگی چون زنده یاد محمد اسماعیل رضوانی، احمد بیرشک، احمد تفضلی، حسین خدیو جم، دکتر اسماعیل دولتشاهی با گروه تاریخ و سپس پژوهشکده تاریخ همکاری داشتند. به دنبال آن، استادان برجسته‌ای چون دکتر احسان اشراقی، دکتر عنایت الله رضا، دکتر اللهیار خلعتبری، دکتر شیرین بیانی، دکتر محمدتقی امامی خویی، دکتر علی اصغر مصدق رشتی به جمع استادان و مشاوران پژوهشکده تاریخ پیوستند.

 

فعالیت ها و بخش ها:

پژوهشکده تاریخ، با هدف انجام تحقیق در تاریخ ایران از آغاز تا دوران معاصر با رویکردهای مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اداری، نظامی، اقتصادی و جغرافیایی و تدوین و نشر یافته‌های محققان در این حوزه ها، فعالیت های خود را در بخش های زیر سامان داده است؛

  • بخش تاریخ ایران پیش از اسلام

  • بخش تاریخ ایران دوره اسلامی

  • بخش تاریخ معاصر ایران

  • بخش تاریخ اجتماعی ایران

هر یک از بخش های پژوهشکده ملزم اند که طرح های پژوهشی گروهی یا انفرادی مصوب در شورای پژوهشکده و شورای پژوهشگاه را اجرا کنند و در زمان مقرر ارائه دهند.

در پژوهشکده تاریخ در حوزه پژوهش با هدف تقویت و احیای هویت تاریخی، ملی و دینی ایران، طرح‌های تحقیقاتی بنیادی و کاربردی و مطالعات میان رشته‌ای در زمینه تاریخ فرهنگی و تاریخ اجتماعی به صورت انفرادی و گروهی انجام می گیرد و در حوزه آموزش زمینه ارتقای مهارت‌های پژوهشی انتقادی، تحلیلی و کاربردی تاریخ پژوهان در حوزه تاریخ ایران فراهم می آید.

اعضای هیئت علمی پژوهشکده تاریخ، افزون بر اجرای طرح‌های پژوهشی انفرادی و گروهی، در زمینه تدریس، راهنمایی، مشاوره و داوری پایان نامه دانشجویان رشته تاریخ پژوهشگاه و خارج از پژوهشگاه نیز فعالیت می‌کند. شرکت در همایش‌های تخصصی تاریخ با ارائه مقاله و سخنرانی و عضویت در انجمن ایرانی تاریخ و انجمن ایرانی تاریخ اسلام و پژوهشگران زن تاریخ از دیگر فعالیت‌های اعضای علمی و کارشناسان پژوهشکده است.

پژوهشکده تاریخ در حال حاضر با 6 عضو هیئت علمی، 1 مشاور علمی، 6 کارشناس ارشد و یک کارشناس امور پژوهشی و آموزشی مشغول به کار است.

 

وظایف پژوهشکده:

وظایف پژوهشکده زیر نظر ریاست و شوراهای پژوهشکده تاریخ انجام می‌شود.

شورای پژوهشی پژوهشکده بر حسب موضوع با حضور رؤسای بخش ها و در صورت ضرورت با حضور استادان خارج از پژوهشگاه تشکیل می‌شود.

 

 اعضای شورای پژوهشی پژوهشکده:

  •  دکتر علیرضا ملایی توانی ،رئیس پژوهشکده
  • دکتر پروین ترکمنی آذر، مدیر گروه تاریخ فرهنگی
  • دکتر شهرام یوسفی‌فر، مدیر گروه تاریخ اجتماعی ایران
  • دکتر نیره دلیر، سرپرست گروه تاریخ سیاسی
  • دکتر سیدمحمدرحیم ربانی زاده، عضو گروه تاریخ اقتصادی

جلسات شورا به طور معمول دو بار در هر ماه برگزار می شود.

 

 

 اعضای شورای تحصیلات تکمیلی پژوهشکده:

 

  • دکتر علیرضا ملایی توانی، رئیس پژوهشکده تاریخ
  • دکتر شهرام یوسفی‌فر، نماینده رئیس پژوهشکده در شورا
  • دکتر سید محمدرحیم ربانی زاده، عضو پژوهشکده تاریخ
  • دکتر صفورا برومند، عضو پژوهشکده تاریخ
  • دکتر عبدالرحمن حسنی فر، نماینده تحصیلات تکمیلی
  • نماینده پژوهشکده در مدیریت تحصیلات تکمیلی، صفورا برومند

جلسات شورای تحصیلات تکمیلی یک بار در هر ماه بر حسب موضوع تشکیل می شود.


وظایف آن به شرح زیر است:

  • بررسی و تدوین برنامه‌های دوره آموزشی کارشناسی ارشد تاریخ، انتخاب استادان برای تدریس

  • بررسی و تصویب عنوان پایان نامه‌های دانشجویان

  • بررسی و تصویب طرح پایان نامه‌های دانشجویان

  • بررسی وضع تحصیلی دانشجویان

  • تمام امور مربوط به دانشجویان

 

نشستهای پژوهشکده تاریخ

این شورا متشکل از کلیه همکاران پژوهشکده اعم از اعضای هیئت علمی، کارشناسان پژوهشی و فرهنگی و امور آموزشی و پژوهشی است.

 

وظایف شورا:

  • تعامل و تبادل نظر درباره امور جاری پژوهشکده

  • بررسی و نقد طرح های در دست اجرا یا آثار تازه منتشر شده با موضوع تاریخ

  • فعالیت‌های پژوهشی اعضای علمی پژوهشکده تاریخ

طرح‌های چاپ شده :

  1. مرونامه الهامه مفتاح، هایده معیری، دکتر آذرمیدخت مشایخ فریدنی، دکتر وهاب ولی، رجایی؛ مجموعه مقالات مجله بررسی‌های تاریخی، شماره 5 و 6

  2. جغرافیای تاریخ بلخ و جیحون، الهامه مفتاح، 1376

  3. بلخ در دوران بنی امیه و بنی عباس، دکتر آذرمیدخت مشایخ فریدنی، 1376

  4. بلخ در جهان باستان، هایده معیری، 1377

  5. مغان در جهان باستان، هایده معیری، 1380

  6. تصحیح نسخه خطی ظفرنامه حمدالله مستوفی (بخش خوارزمشاهیان)، پروانه نیک طبع، 1388

  7. فرهنگ توصیفی باستان شناسی، هایده معیری، 1389

  8. بررسی مناسبات اقتصادی شهر و روستا در ایران دوره سلجوقی، دکتر شهرام یوسفی‌فر (زیر چاپ)

 طرح‌های در دست اجرا:

 
  1. تاریخ نگاری در ایران (از شروع دوره اسلامی تا حمله مغول)، دکتر پروین ترکمنی آذر

  2. رابطه حکومت و مذهب از سقوط اصفهان تا شروع حکومت قاجاریه، دکتر محمد علی فتح اللهی با همکاری فرهاد زیویار.

  3. فرهنگ اصطلاحات دیوانی و مفاهیم تاریخی دوره مغول تا صفویه، دکتر وهاب ولی با همکاری کارشناسان پژوهشکده تاریخ

  4. فرهنگ اعلام تاریخی (شخصیت‌ها و اماکن) و اصطلاح‌های دیوانی تاریخ ایران دوره اسلامی، دکتر پروین ترکمنی آذر

  5. تصحیح دیوان سلاطین ماضی، پروانه نیک طبع

  بخش آموزش:

 

پژوهشکده تاریخ از سال 1368 در گرایش تاریخ ایران دوره اسلامی و در مقطع کارشناسی ارشد با هدف تربیت پژوهشگر دانشجو پذیرفته است. در این مقطع فعالیت آموزشی با پژوهش همراه است و پایان نامه دانشجویان با اولویت های پژوهشی پژوهشکده تاریخ و برنامه پنج ساله پژوهشی هماهنگ می‌شود. در طول 22 سال گذشته و برگزاری 22 دوره آموزشی تعداد زیادی عنوان پایان نامه نگارش و دفاع شده است.

 


وظایف پژوهشکده در بخش آموزش
:

  1. ارائه دروس با بهره گیری از روش های نوین و الکترونیکی

  2. دانشجویان برای کسب تجربه علمی و عملی در پژوهش به طور مستمر زیر نظر استادان پژوهشکده هفته‌ای پنج ساعت پژوهش ورزی می کنند.

  3. برای تربیت پژوهشگر دروس روش تحقیق، پایان نامه نویسی، مقاله نویسی و. . . اضافه بر برنامه مصوب آموزش عالی برگزار می‌شود.

  4. پژوهشکده برای نظارت بر پایان نامه های دانشجویان و هدایت دقیق آنان، یک نفر از استادان متخصص در روش تحقیق را به عنوان مشاور پژوهشی به دانشجویان معرفی کرده است تا در تنظیم طرح پژوهشی پایان نامه خود، اعم از انتخاب موضوع، رعایت چهارچوب تحقیق و قرار دادن آن در قلمرو مشخص زمانی، مکانی و موضوعی به آنان یاری رساند. طرح پژوهشی پایان نامه‌ها پس از تأیید استاد مشاور، در شورای پژوهشی پژوهشکده مطرح و پس از رفع اشکالات و ارائه راهنمایی‌های لازم، برای تصویب به شورای تحصیلات تکمیلی ارجاع داده می‌شود. در حال حاضر دکتر شهرام یوسفی‌فر، مشاور پژوهشی پژوهشکده در بخش آموزش هستند.

  5. دانشجویان برجسته در صورت لزوم برای همکاری با طرح های گروهی پژوهشکده دعوت می‌شوند.

  چشم انداز پژوهشکده در آینده:

 
  1. تبدیل پژوهشکده تاریخ به قطب پژوهش‌های تاریخی بنیادین و کاربردی در سطح ملی.

  2. شناساندن جایگاه تاریخی ایران در سطح ملی.

  3. کاربردی کردن علم تاریخ با استفاده از تجربیات گذشتگان برای رفع مشکلات و معضلات جامعه ایران به منظور بهره‌گیری در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور.

  4. پژوهشکده تاریخ کسب مجوز برگزاری دوره دکترای تاریخ را در دست دارد.

  5. پژوهشکده تاریخ در آینده نزدیک طرح دکتری پژوهش محور را به مرحله اجرا درمی آورد.

 نشریات تخصصی پژوهشکده تاریخ:

 
  • مجله جستارهای تاریخی (علمی – پژوهشی)

  • مجله تحقیقات تاریخ اجتماعی

  پایگاه‌های اینترنتی پژوهشکده تاریخ:

 
  • پایگاه تاریخ اجتماعی در مرحله راه اندازی

     

  • پایگاه فرهنگ اعلام تاریخی در مرحله راه اندازی

     

0


loading